ÇİN HALK CUMHURİYETİ’NİN İLK ANAYASA SÜRECİ

20 Eylül 1954’de kabul edilen Çin Halk Cumhuriyeti anayasasının hazırlanması 20 ay sürmüş: 13 Ocak 1953 – 20 Eylül 1954.

13 Ocak 1953’de Anayasa Yazım Komitesi ‘nin 33 üyesi atanmış; Çin Komünist Partisi, 9 üyeyi Politbüro’dan, 8 üyeyi  Merkez Komite’den, 2 üyeyi de önde gelen parti bürokratları arasından atayarak,  komitenin kesin kontrolüne sahip olmuş.

23 Mart 1954’de komite, Çin Komünist Partisi Merkez Komitesi’nin hazırladığı metni “ilk taslak” olarak kabul etmiş..

11 Haziran 1954’de Anayasa Yazım Komitesi, 8000’den fazla kişinin tartışmalara katıldığını ve 5900’dan fazla revizyon önerisi yapıldığını ve çoğunun 23 Mart – 11 Haziran arasında gerçekleşen kapalı toplantılarında taslağın hazırlanmasına katkı yaptığını açıklamış.

14 Haziran 1954’de, Merkezî Hükümet Konseyi, hazırlanan taslağı “Çin Halk Cumhuriyeti’nin ilk anayasa taslağı” olarak kabul etmiş.

14 Haziran – 9 Eylül 1954 tarihleri arasında 150 milyon kişinin ikinci tur tartışmalara katıldığı ve 1.180.420 değişiklik teklifi yapıldığı açıklanmış.

Haziran ve Eylül metinleri karşılaştırıldığında 30 maddede terminoloji ve yazım değişikliği yapıldığı belirlenmiş.  Komite 15 Eylül 1954 tarihli raporunda 13 maddedeki revizyon hakkında açıklamalarda bulunmuş.

Ulusal Halk Kongresi’ne milletvekili seçimleri , Pekin’den gönderilen listelere göre Temmuz – Ağustos aylarında tamamlanmış. 1197 milletvekili 20 Eylül 1954’te gizli oyla ve oybirliğiyle yeni anayasayı kabul etmiş.

Yukarıdaki anayasa yazım ve kabul sürecini nasıl değerlendireceğimiz hakkında düşünmemiz gerekiyor.

Türkiye’de yürütülmekte olan anayasa yazım sürecini nasıl değerlendireceğimiz hakkında düşünmemiz gerekiyor.

Reklamlar
Uncategorized içinde yayınlandı | , , , ile etiketlendi | Yorum bırakın

ANAYASA, DİL ve SİYASET

Türkiye komik ülke…

Bir grup siyasetçi, hem yeni anayasa yazılmasını fişekliyor, hem de toplumun bir kısmının ortak dilden uzaklaşmasını destekliyor.

Anayasa metni, kurulmak ve ortaya çıkarılmak istenen siyasî yapıyı kelimelere döküyor. Ortaya çıkan bir mesele, “kurucu” kim? Mevcut TBMM üyeleri kesinlikle değil…

İkinci mesele ise dil, yani kelimelerle ilgili…. Kelimeler, Anayasa metninin “kurucular” tarafından yazılması, tartışılması, anlaşılması ile, onaylayacak vatandaşlar tarafından tartışılması, anlaşılması, kabulü ve daha sonra  Anayasa Mahkemesi üyelerince yorumlanmasında büyük öneme sahip. 

Hâl böyle iken, birileri dilimiz Türkçe’yi tartışma konusu yapmaktan çekinmiyor…

Uncategorized içinde yayınlandı | , , , ile etiketlendi | Yorum bırakın

ANAYASA ve EĞİTİM SİSTEMİ

Eğitim sistemini değiştirmeyi amaçlayan tüm kanunlar için TBMM’de en az %75 oy isteyen madde Anayasa’nın parçası olmalı.

TBMM’de salt çoğunluk bu kanun değişiklikleri için yeterli olmamalı.

Uncategorized içinde yayınlandı | , ile etiketlendi | Yorum bırakın

HUKUK = TİYATRO

Tüm hukuk fakülteleri kapatılmalı. Öğretim üyeleri Güzel Sanatlar Fakültesi bünyesindeki Tiyatro Bölümü’nde “hukuk oyunları” bilim dalına transfer edilmeli…..

Uncategorized içinde yayınlandı | , ile etiketlendi | Yorum bırakın

HUKUK = HİKAYE

Demokrasi ve hukuk gibi kavramlar sosyolojik olarak geri kalmış ülkelerde anlamsız. Traji-komik bir oyun oynanıyor. Hiç utanmadan da anayasa yazmaya kalkışıyorlar. Asıl üzücü olan toplumun buna izin ve prim vermesi. Toplumun çoğunluğu  kavramların ne anlama geldiğini bilmiyor… Her yıl üniversitelerden 500000 kişi mezun olmasına rağmen…

“Koalisyon kötüdür” propagandası yapan büyük sermaye de sanki şikayet ediyor havasında…

Durum içler acısı….

Uncategorized içinde yayınlandı | Yorum bırakın

TBMM ve Yeni Anayasa

AKP milletvekillerinin TBMM içtüzük değişikliği çabalarında TBMM’nde yaşananlar TBMM’nin uzlaşma yoluyla yeni anayasa yazmayı becermesinin mümkün olmadığına işaret ediyor. İçtüzük değişikliğini gerçekleştirmek için yumruklu kavga çıkaranlar yeni anayasa yazamaz. Yazmamalı.

Uncategorized içinde yayınlandı | Yorum bırakın

Anayasa Tartışmaları 22: 7. Kısım

YEDİNCİ KISIM

Son Hükümler

 I. Anayasanın değiştirilmesi, seçimlere ve halkoylamasına katılma

MADDE 175.– (Değişik: 17.5.1987 – 3361/3 md.) Anayasanın değiştirilmesi Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının en az üçte biri tarafından yazıyla teklif edilebilir. Anayasanın değiştirilmesi hakkındaki teklifler Genel Kurulda iki defa görüşülür. Değiştirme teklifinin kabulü Meclisin üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun gizli oyuyla mümkündür.

Anayasanın değiştirilmesi hakkındaki tekliflerin görüşülmesi ve kabulü, bu maddedeki kayıtlar dışında, kanunların görüşülmesi ve kabulü hakkındaki hükümlere tâbidir.

Cumhurbaşkanı Anayasa değişikliklerine ilişkin kanunları, bir daha görüşülmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisine geri gönderebilir. Meclis, geri gönderilen Kanunu, üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu ile aynen kabul ederse Cumhurbaşkanı bu Kanunu halkoyuna sunabilir.

Meclisce üye tamsayısının beşte üçü ile veya üçte ikisinden az oyla kabul edilen Anayasa değişikliği hakkındaki Kanun, Cumhurbaşkanı tarafından Meclise iade edilmediği takdirde halkoyuna sunulmak üzere Resmî Gazetede yayımlanır.

Doğrudan veya Cumhurbaşkanının iadesi üzerine, Meclis üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu ile kabul edilen Anayasa değişikliğine ilişkin kanun veya gerekli görülen maddeleri Cumhurbaşkanı tarafından halkoyuna sunulabilir. Halkoylamasına sunulmayan Anayasa değişikliğine ilişkin Kanun veya ilgili maddeler Resmî Gazetede yayımlanır.

Halkoyuna sunulan Anayasa değişikliklerine ilişkin kanunların yürürlüğe girmesi için, halkoylamasında kullanılan geçerli oyların yarısından çoğunun kabul oyu olması gerekir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Anayasa değişikliklerine ilişkin kanunların kabulü sırasında, bu Kanunun halkoylamasına sunulması halinde, Anayasanın değiştirilen hükümlerinden, hangilerinin birlikte hangilerinin ayrı ayrı oylanacağını da karara bağlar.

Halkoylamasına, milletvekili genel ve ara seçimlerine ve mahallî genel seçimlere iştiraki temin için, kanunla para cezası dahil gerekli her türlü tedbir alınır.

 II. Başlangıç ve kenar başlıklar

MADDE 176.– Anayasanın dayandığı temel görüş ve ilkeleri belirten başlangıç kısmı, Anayasa metnine dahildir.

Madde kenar başlıkları, sadece ilgili oldukları maddelerin konusunu ve maddeler arasındaki sıralama ve bağlantıyı gösterir. Bu başlıklar, Anayasa metninden sayılmaz.

 III. Anayasanın yürürlüğe girmesi

MADDE 177.– Bu Anayasa, halkoylaması sonucu kabul edilip Resmî Gazetede yayımlanması ile Türkiye Cumhuriyeti Anayasası olur ve aşağıda gösterilen istisnalar ile bu istisnaların yürürlüğe girmesine ait hükümler dışında bütünüyle yürürlüğe girer.

a) İKİNCİ KISIM II. Bölümdeki; kişi hürriyeti ve güvenliği, basın ve yayımla ilgili hükümler, toplantı hak ve hürriyetleri,

III. Bölümdeki çalışma ile ilgili hükümler, toplu iş sözleşmesi, grev hakkı ve lokavt ile ilgili hükümler,

Bu hükümler yeni kanunları çıkarıldığında veya mevcut kanunlarda değişiklik yapıldığında ve her halde en geç Türkiye Büyük Millet Meclisi göreve başladığında yürürlüğe girer. Ancak bu hükümler yürürlüğe girinceye kadar mevcut kanunlar ve Millî Güvenlik Konseyinin bildiri ve kararları uygulanır.

b) İKİNCİ KISIM’daki; siyasî faaliyette bulunma hakları ile siyasî partilerle ilgili hükümler, bunlara dayalı olarak yeniden hazırlanacak Siyasî Partiler Kanununun;

Seçme ve seçilme hakkı ise yine bu hükümlere dayalı olarak hazırlanacak Seçim Kanununun;

Yayımlanması ile yürürlüğe girer.

c) ÜÇÜNCÜ KISIM’daki; yasama ile ilgili hükümler;

Bu hükümler ilk milletvekili genel seçimi sonucunun ilanı ile birlikte yürürlüğe girer. Ancak bu bölümdeki Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkilerine ilişkin hükümleri, 29 Haziran 1981 gün ve 2485 sayılı Kurucu Meclis Hakkında Kanun hükümleri saklı kalmak üzere Türkiye Büyük Millet Meclisi göreve başlayıncaya kadar Millî Güvenlik Konseyince yerine getirilir.

d) ÜÇÜNCÜ KISIM’daki; Cumhurbaşkanı başlığı altındaki görev ve yetkileri ile Devlet Denetleme Kurulu, Bakanlar Kurulu başlığı altındaki tüzükler, Millî Savunma, olağanüstü yönetim usulleri, idare başlığı altındaki mahallî idareler ile Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu hariç diğer hükümler ve Devlet Güvenlik Mahkemeleri hariç yargıya ilişkin bütün hükümler Anayasanın halkoylaması sonucunda kabulünün Resmî Gazetede ilanı ile birlikte yürürlüğe girer. Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kuruluna ait yürürlüğe girmeyen hükümler Türkiye Büyük Millet Meclisinin göreve başlaması ile, mahallî idareler ile Devlet Güvenlik Mahkemelerine ilişkin hükümler ise ilgili kanunların yayımlanması ile yürürlüğe girer.

e) Anayasanın halkoylaması sonucu kabulünün ilanıyla birlikte yürürlüğe girecek hükümleri ve mevcut ve kurulacak kurum, kuruluş ve kurullar için yeniden kanun yapılması veya mevcut kanunlarda değişiklik yapılması gerekiyorsa bunlara ilişkin işlemler mevcut kanunların Anayasaya aykırı olmayan hükümleri veya doğrudan Anayasa hükümleri, Anayasanın 11 inci maddesi gereğince uygulanır.

f) Kesinhesap kanunu tasarılarının görüşülme usulünü düzenleyen 164 üncü maddenin ikinci fıkrası hükmü 1984 yılından itibaren uygulanmaya başlanır.

 TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASINA

İŞLENEMEYEN GEÇİCİ MADDELER

3.10.2001 tarihli ve 4709 sayılı Kanunun geçici maddesi

GEÇİCİ MADDE – A) Bu Kanunun 24 üncü maddesi ile Anayasanın 67 nci maddesine son fıkra olarak eklenen hüküm bu Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra yapılacak ilk genel seçimde uygulanmaz.

B)Bu Kanunun 28 inci maddesi ile Anayasanın 87 nci maddesinde yapılan değişiklik, bu Kanunun yürürlük tarihinden önce, Anayasanın 14 üncü maddesindeki fiilleri işleyenler hakkında uygulanmaz.

27.12.2002 tarihli ve 4777 sayılı Kanunun geçici maddesi

GEÇİCİ MADDE 1.– Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 67 nci maddesinin son fıkrası, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 22 nci Dönemi içinde yapılacak ilk ara seçimde uygulanmaz.

 

 

 18/10/1982 TARİHLİ VE 2709 SAYILI KANUNA (T.C.ANAYASASINA)  İŞLENEMEYEN HÜKÜMLER :

 1- 23/7/1995 tarih ve 4121 sayılı Kanunun hükmüdür.

Madde 16 – Bu Kanunun halkoylamasına sunulması halinde,

1 inci maddesi,

2,3, 13 ve 15 inci maddeleri birlikte,

4 üncü maddesi,

5 inci maddesi,

6, 7 ve 14 üncü maddeleri birlikte,

8 inci maddesi ve 17 nci maddesinin ilk fıkrası birlikte,

9 ve 10 uncu maddeleri birlikte,

11 inci maddesi,

12 nci maddesi,

Ayrı ayrı oylanır.

Halkoylaması, ilk milletvekili genel seçimi ile birarada yapılır. 

 2– 13/8/1999 tarih ve 4446 sayılı Kanunun hükmüdür.

Madde 4 – Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer ve halk oylamasına sunulması halinde 1 inci maddesi ayrı, 2 ve 3 üncü maddeleri birlikte ayrı oylanır.

 3– 3/10/2001 tarih ve 4709 sayılı Kanunun hükümleridir.

Geçici Madde – A) Bu Kanunun 24 üncü maddesi ile Anayasanın 67 nci maddesine son fıkra olarak eklenen hüküm bu Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra yapılacak ilk genel seçimde uygulanmaz.

B) Bu Kanunun 28 inci maddesi ile Anayasanın 87 nci maddesinde yapılan değişiklik, bu Kanunun yürürlük tarihinden önce, Anayasanın 14 üncü maddesindeki fiilleri işleyenler hakkında uygulanmaz.

Madde 35- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer ve halkoylamasına sunulması halinde tümüyle oylanır.

 4– 27/12/2002 tarih ve 4777 sayılı Kanunun hükmüdür.

Geçici Madde 1- Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 67 nci maddesinin son fıkrası, Türkiye Büyük Millet Meclisinin 22 nci dönemi içinde yapılacak ilk ara seçimde uygulanmaz.

Madde 3- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer ve halk oylamasına sunulması halinde tümüyle oylanır.

Uncategorized içinde yayınlandı | , , ile etiketlendi | Yorum bırakın